Τι είναι το PORT (port-a-cath);
Είναι μια ειδική συσκευή που μπαίνει στο σώμα για την λήψη δειγμάτων αίματος και τη χορήγηση ενδοφλέβιων θεραπειών (πχ. φαρμάκων, ορών, μεταγγίσεων). Ειδικότερα, μπαίνει κάτω από το δέρμα (υποδορίως) και έχει έναν θάλαμο έγχυσης (port) και έναν καθετήρα (cath). Επίσης, τα υλικά όλης της συσκευής είναι τα πλέον σύγχρονα, ενδεδειγμένα και με δυνατότητα για την εκτέλεση κάθε απεικονιστικής εξέτασης. Τέλος, η αφαίρεση του port έχει ένδειξη σε κάθε ασθενή που δεν το έχει ανάγκη.
Ποιοι το χρειάζονται;
Είναι χρήσιμο σε ασθενείς που κάνουν συχνές ή μακροχρόνιες ενδοφλέβιες θεραπείες, μεταγγίσεις ή συχνές αιμοληψίες. Επιπλέον, το port διευκολύνει τους ασθενείς που λαμβάνουν επιθετικές χημειοθεραπείες ή χρόνια παρεντερική αγωγή με αντιβιοτικά, παρεντερική τροφή, ορούς. Ειδικότερα, η συσκευή βελτιώνει την ποιότητα ζωής σε όσους έχουν «δύσκολες» φλέβες.
Πώς και Πού τοποθετείται το Port;
Η διαδικασία λαμβάνει χώρα κάτω από άσηπτες συνθήκες, κυρίως, υπό τοπική αναισθησία και μέθη. Ενίοτε, μερικοί ασθενείς προτιμούν την τοποθέτηση υπό γενική αναισθησία, ενώ η διαδικασία μπορεί να γίνει και μόνο με τοπική αναισθησία. Μετά το τέλος της επέμβασης, ο ασθενής επιστρέφει την ίδια μέρα σπίτι του, χωρίς, όμως, να οδηγήσει.
Ειδικότερα, η συσκευή μπαίνει εξ’ ολοκλήρου υποδόρια για προστασία από τα μικρόβια και τις λοιμώξεις. Υποδόρια σημαίνει ότι όλα είναι κάτω από το δέρμα. Συγκεκριμένα, η θέση είναι συνήθως στη δεξιά άνω μεριά του θώρακα μπροστά, όπου ένας υποδόριος καθετήρας (σωληνάκι) εισέρχεται στη φλέβα και συνδέεται υποδόρια με τη συσκευή έγχυσης (θάλαμος).
Αρχικά, ο χειρουργός παρακεντά μεγάλες φλέβες (π.χ. η σφαγίτιδα φλέβα στο λαιμό) διαμέσου μίας μικρής τρύπας στο δέρμα, με την καθοδήγηση υπερηχογραφήματος (U/S). Στη συνέχεια, ο θάλαμος του PORT μπαίνει κάτω από το δέρμα του θώρακα, μέσω μίας μικρής τομής. Επίσης, κάτω από το δέρμα λαμβάνει χώρα η ένωση του καθετήρα με τον θάλαμο. Τέλος, η χρήση της ακτινογραφικής μεθόδου (C-ARM) για επιβεβαίωση της ορθής θέσης του καθετήρα και του θαλάμου, καθώς και η δοκιμασία βατότητας – στεγανότητας είναι απαραίτητα. Η σύγκλιση της τομής γίνεται με ειδική τεχνική πλαστικής συρραφής του δέρματος.
Μετά την τοποθέτηση του PORT
Στο τέλος της διαδικασίας μπορείτε να επιστρέψει κανονικά στις δραστηριότητές σας, άμεσα, μετά την τοποθέτηση του PORT. Συχνά, μπορεί να αισθάνεστε ή να βλέπετε μία μικρή προεξοχή κάτω από το δέρμα, στο σημεία που βρίσκεται η συσκευή, ιδιαίτερα σε αδύνατους σωματότυπους. Ενίοτε, η αναλγησία με απλά παυσίπονα από το στόμα (παρακεταμόλη ή/και αντιφλεγμονώδη) είναι απαραίτητη για τα πρώτα δύο 24-ωρα. Τέλος, για την αλλαγή στις γάζες, ο χειρουργός σας θα σας δώσει οδηγίες ειδικές και εξατομικευμένες σε εσάς. Βέβαια, σημαντικό είναι ότι η χρήση του PORT μπορεί να γίνει άμεσα μετά την τοποθέτηση.
Πώς χρησιμοποιείται το PORT;
Εξειδικευμένο και εκπαιδευμένο προσωπικό χρησιμοποιεί το port. Αν και, χρήση του Port είναι πάρα πολύ απλή και δεν διαφέρει σημαντικά από την διαδικασία της απλής φλεβοκέντησης, ωστόσο, ο κίνδυνος λοιμώξεων παραμένει. Καταρχήν, η διαδικασία ξεκινά με εφαρμογή αντισηπτικού στο δέρμα πάνω από το σύστημα έγχυσης. Έπειτα, μία ειδική βελόνα παρακέντησης μπαίνει στο θάλαμο για χορήγηση των φαρμάκων ή για αιμοληψία. Το τέλος κάθε χρήσης ακολουθεί η χορήγηση διαλύματος φυσιολογικού ορού (ηπαρινισμένου ή όχι ανάλογα τις ανάγκες) για την έκπλυση και συντήρηση της συσκευής. Τέλος, καλύπτουμε το σημείο με αποστειρωμένο διαφανή επίδεσμο. Κάποιοι τύποι port έχουν ένδειξη για μηνιαία έκπλυση επί μη χρήσης.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της τοποθέτησης;
Ωστόσο, οι λοιμώξεις είναι οι πιο συχνές επιπλοκές. Βέβαια, άλλες επιπλοκές (όχι όλες) μπορεί να είναι φράξιμο του καθετήρα, θρόμβωση του καθετήρα ή της φλέβας. Επίσης, η εμβολή αέρα, ο πνευμοθώρακας, ο αιμοθώρακας, η απόσπαση του άκρου του καθετήρα ή του καθετήρα από το θάλαμο αποτελούν επιπλοκές.